Het Westerkwartier 

In de streek zelf: Westerkertier, is een landstreek in de provincie Groningen  Het gebied wordt begrensd door de Lauwers (tevens de grens met Friesland), Drenthe, het Reitdiep en de stad Groningen.Het Westerkwartier dankt zijn naam aan zijn ligging als westelijkste van de drie Ommelanden. Zelf bestond het uit drie, later vier onderkwartieren:

Vredewold
Langewold
Humsterland en
Middag. Middag hoorde oorspronkelijk tot Hunsingo.
Tot laat in de middeleeuwen waren de bovenstaande kwartieren onafhankelijke ommelanden en waren ze elk op zich lid van de Ommelander unie. Humsterland en Middag waren toen samengevoegd tot Middaghumsterland.

Tegenwoordig omvat het het grondgebied van de gemeenten Leek, Marum, Zuidhorn, Grootegast en een deel van Winsum: de voormalige gemeente Ezinge (inclusief Feerwerd en Garnwerd), en een deel van de gemeente Groningen: de voormalige gemeente Hoogkerk. De vier Westerkwartiergemeenten telden in 2010 60.450 inwoners (bron: CBS). Als Ezinge wordt meegerekend, komt het totaal op 62.100 inwoners. In maart 2013 werd in een provinciaal onderzoek naar de bestuurlijke toekomst de streek genoemd als een van de zes nieuw te vormen gemeenten. De grootste plaatsen in het Westerkwartier zijn Leek en Zuidhorn.

Landschappelijk is het Westerkwartier te verdelen in een noordelijk deel, een oud kwelderlandschap met wierdedorpen (Ezinge, Oldehove, Niehove) en een zuidelijk coulisselandschap, dat zich kenmerkt door houtwallen. Dit, op zandgrond en ontgonnen hoogveen gelegen, deel lijkt op de aangrenzende Friese Wouden. Hier liggen de lintdorpen (Marum en Grootegast) die de oude zandruggen volgen.

Met name het noordelijke deel is één van de oudste cultuurlandschappen van West-Europa. Tot omstreeks 1100 n. Chr. had het zeewater vrij spel tot aan Marum. Rond 800 na Chr. was het zelfs één van de dichtstbevolkte gebieden van Nederland. Het land is over een lange periode van de zee gewonnen door onder andere wierdenbewoners, monniken van het klooster Aduard, de familie Teenstra (Ruigezand) en tegenwoordig de waterschappen. De oude eilanden Middag en Humsterland zijn voorgedragen voor de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.

Inwoners
Grootegast 12.145 86,88 Grootegast, Niekerk, Opende
Leek 19.572 63,57 Leek, Tolbert, Zevenhuizen
Marum 10.390 64,51 Marum, De Wilp
Zuidhorn 18.761 125,62 Zuidhorn, Grijpskerk, Aduard

Het Westerkwartier heeft binnen het Gronings een typisch dialect dat veel invloeden heeft vanaf de andere kant van de Fries-Groningse grens. Dit dialect wordt het Westerketiers genoemd en wordt ook gesproken in de grensstreek van het aangrenzende Friesland. In de Westerkwartierse dorpen Marum, Opende en De Wilp en Visvliet en Grootegast wordt, als enige plaatsen in Nederland buiten de provincie Friesland, door veel bewoners ook Fries gesproken

Noa de verhalenbundel Sloten tied (verschenen ien meert) komt Are Meijer met n opvolger: Nije plof. Ok dit keer geit et om komische, sums bizarre verhoalen die woar gebeurd bennen en goeddeels speulen ien t noordelijk Westerkwartier, met bestoande hoofdpersonen. Doarbij kommen herkenboare lokoatsies as 'Hotel Kuperus' (veurmoaleg Hotel Kuiper) en 'graasje Westerhof' (garage Oosterhof) aan bod en verschient zelfs de visklub van Lutjegast op et toneel. 

Wie meer wieten wil, moet moaken dat er op vrijdag 22 november om 20.00 uur ien dörpshuus t Schanshuus ien Nijziel is. Doar wordt et boekje presenteerd en t eerste eksemploar uutreikt. Bovendien wordt meer verteld over n biezundere priesvroag die aan dit boekje koppeld is. Te winnen valt onder meer n powerbank (trelefoonoploader) op zunne-energie.

Net as Sloten tied is de bundel Nije plof” uutgeven deur uutgeverij Vliedorp, Houwerziel.

Beide boekjes kosten 7,50 euro.

 

 
Op 28 oktober is t weer de Nacht van de Nacht. Duurzoam omgoan met onze wereld is belangriek en doarom besteden we op dizze dag doar tied en aandacht aan.
In Visvliet doen Dorpsbelang Visvliet en de Gemeente Zuudhörn dat deur een oavendwandeling te moaken. Drie vertellers Aafke Hoek, Henk Wierenga en Geert Zijlstra vertellen aan de deelnemmers verhoalen woar naacht, steerns, moan en de gevoaren van de duusternis een rol speulen. Vanf 20.00 uur ben je welkom ien e Hervormde Kerk van Visvliet.
Kiek ok op: http://www.nachtvandenacht.nl/activiteiten/lezing-en-verhalentocht-nachtelijk-visvliet/

Om 20:00 start ok een wandeling op t Curringheveld ien Kornhorn. Doar is Harke Winter joen verteller.
Kiek ok op http://www.nachtvandenacht.nl/activiteiten/nacht-nacht-wandeling-curringherveld/
 
Ien november verschient 'Zolt en Stof' de tweede dichtbundel van Willem Tjebbe Oostenbrink.
t Waark wordt uutgeven deur Uutgeverij Vliedorp Vierhuuzen.
De gedichten bennen vanzulf ien t Westerketiers en goan over mins-wezen ienbed ien e tied, het laandschap, n autorit as pladdegrond veur t geheugen, verwachting ien n oogwenk en verbeelding.



t Huus van de Grunneger Toal en Cultuur en de Rijks Universiteit ien Stad nuigt aale lu die belangstellen hemmen veur e Grunneger Toal om met te doen aan n Startbijeenkomst van de ontwikkeling van een Grunneger Woordenboek Nije Stijl. t Is van belang dat der zoveul meugelek minsken  kommen om met te doen, want elkneen krigt zien ienbreng – des te meer, des te beter.
 
Aalmoal van harte welkom op: ZOTTERDAG 20 MEI 2017  ien e lokoatsie: Het Kasteel, Melkweg 1, 9718 EP GRUNNING.
Jem kinnen  je aanmelden veur 13 mei op t adres: info@huisvandegroningercultuur.nl


Ien t digitoal poëzie magazine ‘Meander’ is een mooi artikel ploatst over de Westerkwartierder dichter Willem Tjebbe Oostenbrink. Der binnen ok n aantal gedichten opnommen ien t Westerkwartiers met n Hollandse vertoaling.Woaronder t gedicht 'Teken an e waand'.









Teken an e waand

Rogge en riepeltocht hemmen e ruumte opgeven, 
minsen hemmen heur haanden òftrokken 
van dit laand niet meer van melk en hunneg, 
van koeien toal noch teken vernommen.

Ien dizze onder de duum holden palternaksie 
gijt hier n doar n peerd deur verruugde velden 
met pitrussen as teken an de waand 
mor zunder grond veur paniek.

n Mins viendt ien zien streven tekens 
speult bij t leven met symbolen,

n kiend tekent met kriet op e stroatklinkers,
schrift woord veur woord zien toal, en zoekt

et hogerop as t kin veur t achterloaten 
van zien kras ien e muur van t leven.

Teken aan de wand
Koren en kleefkruid zijn verdwenen,
mensen hebben hun handen afgetrokken
van dit land, niet meer van melk en honing,
van koeien taal noch teken vernomen.

In deze onder de duim gehouden wildernis 
lopen paarden verloren door ruige velden
met pitrussen als teken aan de wand
maar zonder grond voor paniek.

Een mens vindt in zijn streven tekens,
speelt bij het leven met symbolen;

een kind tekent met krijt op de straatklinkers
schrijft woord voor woord zijn taal en zoekt het

hogerop als het kan voor ´t achterlaten
van zijn kras in de muur van het leven.
 
Meer lezen, kiek op www.meandermagazine.net of op willemtjebbeoostenbrink.blogspot.nl 
 

Subcategorieën

Ien elke Vannijs een stukje van Tonko Ufkes over de biezunderheden van t  Westerketiers.