Het Westerkwartier 

In de streek zelf: Westerkertier, is een landstreek in de provincie Groningen  Het gebied wordt begrensd door de Lauwers (tevens de grens met Friesland), Drenthe, het Reitdiep en de stad Groningen.Het Westerkwartier dankt zijn naam aan zijn ligging als westelijkste van de drie Ommelanden. Zelf bestond het uit drie, later vier onderkwartieren:

Vredewold
Langewold
Humsterland en
Middag. Middag hoorde oorspronkelijk tot Hunsingo.
Tot laat in de middeleeuwen waren de bovenstaande kwartieren onafhankelijke ommelanden en waren ze elk op zich lid van de Ommelander unie. Humsterland en Middag waren toen samengevoegd tot Middaghumsterland.

Tegenwoordig omvat het het grondgebied van de gemeenten Leek, Marum, Zuidhorn, Grootegast en een deel van Winsum: de voormalige gemeente Ezinge (inclusief Feerwerd en Garnwerd), en een deel van de gemeente Groningen: de voormalige gemeente Hoogkerk. De vier Westerkwartiergemeenten telden in 2010 60.450 inwoners (bron: CBS). Als Ezinge wordt meegerekend, komt het totaal op 62.100 inwoners. In maart 2013 werd in een provinciaal onderzoek naar de bestuurlijke toekomst de streek genoemd als een van de zes nieuw te vormen gemeenten. De grootste plaatsen in het Westerkwartier zijn Leek en Zuidhorn.

Landschappelijk is het Westerkwartier te verdelen in een noordelijk deel, een oud kwelderlandschap met wierdedorpen (Ezinge, Oldehove, Niehove) en een zuidelijk coulisselandschap, dat zich kenmerkt door houtwallen. Dit, op zandgrond en ontgonnen hoogveen gelegen, deel lijkt op de aangrenzende Friese Wouden. Hier liggen de lintdorpen (Marum en Grootegast) die de oude zandruggen volgen.

Met name het noordelijke deel is één van de oudste cultuurlandschappen van West-Europa. Tot omstreeks 1100 n. Chr. had het zeewater vrij spel tot aan Marum. Rond 800 na Chr. was het zelfs één van de dichtstbevolkte gebieden van Nederland. Het land is over een lange periode van de zee gewonnen door onder andere wierdenbewoners, monniken van het klooster Aduard, de familie Teenstra (Ruigezand) en tegenwoordig de waterschappen. De oude eilanden Middag en Humsterland zijn voorgedragen voor de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.

Inwoners
Grootegast 12.145 86,88 Grootegast, Niekerk, Opende
Leek 19.572 63,57 Leek, Tolbert, Zevenhuizen
Marum 10.390 64,51 Marum, De Wilp
Zuidhorn 18.761 125,62 Zuidhorn, Grijpskerk, Aduard

Het Westerkwartier heeft binnen het Gronings een typisch dialect dat veel invloeden heeft vanaf de andere kant van de Fries-Groningse grens. Dit dialect wordt het Westerketiers genoemd en wordt ook gesproken in de grensstreek van het aangrenzende Friesland. In de Westerkwartierse dorpen Marum, Opende en De Wilp en Visvliet en Grootegast wordt, als enige plaatsen in Nederland buiten de provincie Friesland, door veel bewoners ook Fries gesproken

Kent u het Abel Tasmanpad? Het is een prachtig gebied, gelegen tussen Lutjegast en Grootegast. In samenwerking met het Abel Tasmanmuseum organiseert IVN Grootegast e.o. op zaterdagavond 20 juni een natuurontdekkingstocht langs het Abel Tasmanpad. De wandeltocht op één van de langste dagen van het jaar bevat onderweg een aantal bijzondere verrassingen zoals muziek en verhalen. We vertrekken om 21.00 uur vanaf het verlengde van de Frans Visscherstraat. De tocht is heel afwisselend en duurt tot ca. 23.00 uur. Gidsen van IVN leiden u langs prachtige plekjes. Denk om stevig schoeisel! Voor IVN-leden en kinderen is deelname gratis. Niet IVN-leden betalen € 2,00. Daarvoor krijgt u een prachtige wandeling  met onderweg enkele verrassingen. Aanmelden is niet nodig. U bent van harte welkom.

Ergens op het pad kunt u Geert Zijlstra aantreffen met zijn gitaar en een handvol verhalen.


Ien t mörnlicht van de veurjoarszun
torent er boven Grunnen uut,
klokken roupen t vertraauwd geluud
van zundagsnuigen en nij begun.
 
Örgel speult boven echo’s van Zien Woord,
De olle grieze wait wat er bewoard.  
 
Coby Poelman - Duisterwinkel
 

Zundagmörgen ien meert
Stroalend mörgenlicht,
Verse mollebult –
Poes koestert heur
Ien e zun,
Smeltend ies
Op bevroren gras -
Ja wis, t is e zun
Die op mij wacht
Noa dizze veul
Te laange nacht


t Wichtje dat troanen spoarde
Verdoofd deur alles
Wat er ien t gezin
Heur roakte, en toch ook
Min of meer veurbijgung,
Een pabbe die heur
Pabbe niet was,
En een mamme die heur
Zonder al te veul drokte
Votgeven har –
Ze wol wel reren,
Of en toe, mor de troanen
Kwammen niet, wollen
Ieskold niet kommen,
Ze spoarde ze mor veur loater,
As zij ze ien vrijheid goan loaten kon,
Zoiets woar ze op dit moment
Allenneg nog mor van dreumen kin

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. • facebook: vertelfestival kantens
VERTELCAFE KANTENS
Datum: 20 maart 2015
Aanvang: 20.00 uur
Locatie: ‘t Schienvat
Adres: Kerkstraat 7 te Kantens
Entree: 5 euro (incl. 2 consumpties)
Vertellers; graag een week van te voren aanmelden op onderstaand e-mailadres

Op 20 maart zijn verhalenvertellers in de hele wereld verbonden door één centraal thema. Voor
2015 is het thema: “Wensen” Vertelcafé Kantens besteedt ook aandacht aan deze Wereldverteldag door op vrijdagavond 20 maart een vertelcafé te organiseren. Onze “wens” is dat er vertellers komen met verhalen, die aansluiten op het thema (maar andere verhalen zijn natuurlijk ook van harte welkom). Tevens is het mogelijk om verhalen te beluisteren van vertellers in de hele wereld via internet.
Wat is het Vertelcafé ook alweer? Een podium voor iedereen die graag een verhaal vertelt of graag naar een verhaal luistert!
Op 21 meert is weer de Dag van de Grunneger toal, met optredens van dichters, schrievers, vertellers en veul meziek. Tussendeur ken je ien t Cascade gebaauw metdoen aan workshops of rommeln ien oardege boeken en tiedschriften. Vertellers uut de previnzie, oa. Piet de Vries en Geert Zijlstra, presenteren verhoalen ien n olde gele Gado-bus, die op t parkeerdek stijt.

Kiek veur veul meer op : http://www.huisvandegroningercultuur.nl/activiteiten/dag-van-de-grunneger-toal/programma-2015

Subcategorieën

Ien elke Vannijs een stukje van Tonko Ufkes over de biezunderheden van t  Westerketiers.